بار ۱۰ میلیون تنی نخاله های جنگی تهران بر دوش شهرداری!
به گزارش فقط سفر، فعال محیط زیست نوشت: زمان استفاده از ظرفیتهای بین المللی برای مدیریت نخاله ها و مصالح ساختمانی جنگی فرا رسیده است.
یادداشت مهمان- الهه پهلوان، فعال محیط زیست:
قریب به ۶۵۳ به هدف خوردن در تهران، به ۵۱ هزار واحد مسکونی صدمه زد و میلیونها تن نخاله ی خطرناک تولید کرد. انتظار می رود نخاله های ساختمانی ناشی از جنگ تهران با تولید یک سال پسماند ساختمانی در شرایط عادی تهران برابری کند! این حجم نخاله با وجود زیرساخت های ناکافی بازیافت کشور و قوت گرفتن احتمال دفن غیراصولی، به دغدغه جامعه محیط زیست تبدیل گشته است.
از طرفی استفاده از این معادن باارزش و بازیافت نخاله های ساختمانی، ضمن تأمین شن و ماسه و کاهش هزینه های ساخت، از منابع طبیعی محافظت کرده و زمینه ساز اشتغال پایدار می گردد. اما با عنایت به زمان بر بودن ایجاد زیرساخت های داخلی، سودجستن از ظرفیتهای بین المللی مانند کنوانسیون بازل و کمک های اضطراری سازمان ملل، بهترین و سریع ترین راه حل برای تجهیز سایت ها و مدیریت اصولی این پسماندهای خطرناک به نظر می آید.
اگرچه مسکن همچون نیازهای اساسی زندگی مردم است اما در کمال تاسف بخش قابل توجهی از خانه ها در جریان تجاوز به ایران تخریب شد. اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، منوچهر خواجه دلویی، رئیس بنیاد مسکن، عنوان نمود تعداد ۲ هزار واحد تجاری و مسکونی در شهرها و روستاهای کشور باید تخریب و مورد بازسازی قرار گیرند. سهم شهر تهران از این شمار در همان زمان به نقل از علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، از مجموع ۵۱ هزار و ۱۱ واحد لطمه دیده، حدود 1 هزار و ۷۹۱ واحد، عنوان شد اما این رقم در 29 تیرماه 1405به گفته سید علی شریفی معاون پیشگیری و کاهش خطر سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران به ۲ هزار و ۱۳۵ واحد رسید. این تمام ماجرا نیست و روی دیگر آن پسماند و آوارهای جنگی است.
داوود افشار، معاون خدمات شهری و امور خودرویی سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران نیز در خردادماه ۱۴۰۵ ضمن اشاره به تخلیه ی ۱۰ هزار تن پسماند در جریان جنگ ۱۲ روزه، حجم آوارهای ناشی از جنگ رمضان را نیز حدود 2 برابر آوارهای جنگ ۱۲ روزه بیان کرد! با این وجود به نظر می آید آمارها هنوز قطعی نیست، چونکه اظهارات متفاوتی دراین خصوص بچشم میخورد. بطورمثال سعید تاجیک، رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تجاری، صنایع، معادن و کشاورزی تهران عنوان کرده بود: برآورد می شود حدود ۱۰ میلیون تن نخاله ناشی از تخریب ها در شهر تهران بوجود آمده باشد! و یا دکتر مهدی زارع، استاد تمام زمین شناسی از حدود ۲.۴ تا ۳.۳ میلیون تن نخاله جنگی تا ۴ تا ۶ میلیون تن آوار در سرتاسر کشور، پیش تر برآورد کرده بود.
نخاله های جنگی از آنجاییکه خیلی خطرناک هستند، برخی رسانه ها در وصف آن از عنوان "پسماندهایی که هنوز می جنگند" بهره برده اند چونکه این نخاله ها ترکیبی ناهمگن از مصالح ساختمانی، فلزات، ترکیبات شیمیایی و گاه بقایای مهمات عمل نکرده می باشند که می توانند زنجیره ای از مخاطرات کوتاه مدت و طولانی مدت ایجاد کنند. در تکمیل مطالب فوق باید گفت پیرامون مصالح ساختمانی، مسایل دیگری نیز وجود دارد.
مثلا عدم اهتمام به متریال و مصالح ساختمانی سازگار با محیط زیست و عدم دقت در پرتوزایی (مانند گرانیت، بتن و... ) و یا استفاده از موادی همچون پشم شیشه که با وجود فوایدی همچون عایق صوت و حرارت بودن، در بدترین حالت در جریان انفجار ساختمان ها، تکه تکه شده و بصورت ذرات و الیاف خیلی ریز در هوا معلق می گردند، که استنشاق آن اساسا خطرناک است!
لذا جنگ تحمیلی اخیر با نمایان ساختن ضعف ها و تهدیدها، نیاز کشور به به روزرسانی ضوابط فنی ساخت و ساز با نگاه محیط زیستی را نیز آشکار ساخت و بالاتر از پیش بر اهمیت این مساله در زمان بحران افزود.
با توجه به درجه اهمیت این نخاله های ساختمانی، عملیات مدیریت و برداشت آوار خطرناک جنگ نیز تحت شرایط خاص، توسط مناطق شهرداری انجام شد. آوارهای جمع آوری شده به نزدیک ترین محل های موقت تعیین شده منتقل شدند. طبق دستورالعمل های ایمنی، آوارهای ناشی از انفجار تا دو ماه میبایست در این محل ها باقیمانده، تا علاوه بر عملیات ایمن سازی و رفع خطر توسط دستگاه های ذی صلاح، فرآیندهای قضایی بر روی آنها مانند جستجوی مدارک و اسناد و... صورت گیرد و در نهایت آوارها به دو مرکز آرادکوه یا آبعلی انتقال یابند. لازم به ذکر است که این آوارها هنوز به صورت کامل به دو مرکز نام برده منتقل نشده اند و به نقل از مسئولان، حدود ۲۰ درصد آنها جابه جا شده است!
علی ایحال زیرساخت های ناکافی برای بازیافت مصالح ساختمانی و ترس از استفاده از الگوهای رایج مدیریت پسماند ساختمانی و لطمه های رهاسازی و دفن نخاله های ساختمانی جنگی، زنگ خطر را برای کشور به صدا درآورده است. برخی پیش بینی ها نشان داده است که در جنگ تحمیلی سوم، در تهران به اندازه ی یک سال پسماند ساختمانی تولید شده است!
در این خصوص به نقل از محسن قضاتلو مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران: میزان خاک و نخاله ساختمانی تولیدی شهر تهران در شرایط عادی، روزانه حدود ۲۱ هزار تن برآورد می شود که از این مقدار، حدود ۱۳ هزار تن در مجتمع آبعلی پذیرش و روزانه حدود ۴ هزار تن بازیافت می شود؛ ازاین رو هم اکنون حدود ۲۰ درصد از نخاله های ساختمانی تولیدی شهر بازیافت می شود!
با این حال بازیافت و استحصال مواد از نخاله ها بازهم دست برتر را در بین روش ها دارد و تغییر نگرش و اقبال به آن (به چشم معادنی ارزشمند)، جهت تأمین مواد اولیه ی مورد نیاز، همچون تهیه ی شن و ماسه، به نحو چشم گیری منابع محیط زیست را حفظ نموده و در پایین آوردن قیمت تمام شده ی تولید مصالح و زمینه سازی اشتغال مؤثر است؛ اما از آنجاییکه هر اقدام اصولی در شرایط فعلی نیازمند هزینه قابل توجه و صرف زمان است و حجم انبوه نخاله های جنگی نیاز به پاسخ سریع دارند؛ به همین دلیل پیشنهاد می شود سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان ناظر بر مدیریت صحیح نخاله های جنگی از ظرفیتهای کنوانسیون هایی همچون بازل و یا کمک های اضطراری بین المللی به عنوان راهکاری جهت تجهیز و مدیریت حجم قابل توجه نخاله های ساختمانی جنگ با عنایت به ماهیت خطرناک این مصالح، استفاده نماید.
خلاصه اینکه سهم شهر تهران از این شمار در همان زمان به نقل از علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، از مجموع ۵۱ هزار و ۱۱ واحد لطمه دیده، حدود 1 هزار و ۷۹۱ واحد، عنوان شد اما این رقم در 29 تیرماه 1405به گفته سید علی شریفی معاون پیشگیری و کاهش خطر سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران به ۲ هزار و ۱۳۵ واحد رسید. این تمام ماجرا نیست و روی دیگر آن پسماند و آوارهای جنگی است. داوود افشار، معاون خدمات شهری و امور خودرویی سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران نیز در خردادماه ۱۴۰۵ ضمن اشاره به تخلیه ی ۱۰ هزار تن پسماند در جریان جنگ ۱۲ روزه، حجم آوارهای ناشی از جنگ رمضان را نیز حدود 2 برابر آوارهای جنگ ۱۲ روزه بیان کرد! و یا دکتر مهدی زارع، استاد تمام زمین شناسی از حدود ۲.۴ تا ۳.۳ میلیون تن نخاله جنگی تا ۴ تا ۶ میلیون تن آوار در سرتاسر کشور، پیشتر برآورد کرده بود. نخاله های جنگی از آنجاییکه خیلی خطرناک هستند، برخی رسانه ها در وصف آن از عنوان پسماندهایی که هنوز می جنگند بهره برده اند چراکه این نخاله ها ترکیبی ناهمگن از مصالح ساختمانی، فلزات، ترکیبات شیمیایی و گاه بقایای مهمات عمل نکرده می باشند که می توانند زنجیره ای از مخاطرات کوتاه مدت و طولانی مدت ایجاد کنند.
منبع: onlytravel.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب