اخطار در رابطه با آینده فرش ایران جوانان به بافندگی رغبت ندارند
فقط سفر: صادرات فرش ایران در سال قبل به 38 میلیون دلار رسید؛ در صورتیکه کنشگران این حوزه می گویند مشکل اصلی صنعت فرش نه کمبود بازار، بلکه کاهش تعداد بافندگان و نبود راهبرد جامع است.
به گزارش فقط سفر به نقل از مهر، صنعت فرش ایران بعنوان یکی از مهم ترین نمادهای فرهنگی، هنری و اقتصادی کشور، طی دهه های گذشته جایگاهی ممتاز در بازارهای جهانی داشته است. فرش ایرانی نه تنها یک کالای اقتصادی، بلکه بخشی از هویت تاریخی و هنری کشور به حساب می آید که همیشه به سبب کیفیت، اصالت و ظرافت در جهان شناخته شده است. با این وجود، بررسی وضعیت چند سال گذشته این صنعت نشان داده است که فرش ایران با چالش های جدی روبه رو شده و فاصله قابل توجهی با جایگاه پیشین خود پیدا کرده است.
بر اساس آمارهای موجود، مجموع صادرات فرش ایران - در ادامه روند نزولی صادرات که از سال ۱۳۹۸ شروع شد- پارسال حدود ۳۸ میلیون دلار بوده است؛ رقمی که در مقایسه با ظرفیت ها و جایگاه تاریخی این صنعت، کاهش قابل ملاحظه ای را نشان داده است. این کاهش فقط ناشی از ضعف در هنر، مهارت یا استعداد کنشگران این حوزه نیست، بلکه ریشه آنرا باید در نبود هماهنگی میان بخش های مختلف و فقدان یک راهبرد جامع و مشترک جست وجو کرد. براستی، صنعت فرش در شرایط فعلی از نبود انسجام در حوزه های تولید، بازاریابی، آموزش، صادرات و تامین مواد اولیه رنج می برد.
یکی از مهم ترین وظایف و نیازمندیهای امروز، تدوین یک نقشه راه جامع و بلند مدت برای صنعت فرش است. چنین نقشه راهی باید تمامی ابعاد این صنعت را به شکل یکپارچه مورد توجه قرار دهد. بازاریابی و شناخت بازارهای جدید جهانی، تامین پایدار مواد اولیه باکیفیت، توسعه آموزش های تخصصی، افزایش توان صادراتی و استفاده از نوآوری و تکنولوژیهای جدید باید بعنوان بخش های اساسی این برنامه درنظر گرفته شوند. عدم توجه به هر یک از این بخش ها می تواند مانعی جدی در راه توسعه این صنعت باشد.
اقتصاد فرش در حاشیه
یکی از مهم ترین مشکلات فعلی صنعت فرش، کمبود نیروی انسانی و کاهش تعداد بافندگان است. طبق تأکید سیدمهدی طبیب زاده عضو اتاق بازرگانی ایران، بر خلاف تصور رایج، مشکل اصلی امروز نبود بازار فروش نیست، بلکه نبود نیروی کار و کاهش انگیزه برای ورود به این حرفه است. هم اکنون تقاضا و بازار برای فرش بازهم وجود دارد، اما تعداد اشخاصی که حاضر باشند در این عرصه فعالیت کنند، رو به کاهش است.
برای درک بهتر این مسئله میتوان به شرایط اقتصادی تولید فرش اشاره نمود. طبیب زاده در این خصوص می گوید: به صورت مثال، بافت یک فرش شش متری حدود یک سال زمان نیاز دارد و قیمت غائی آن تقریبا ۲۰۰ میلیون تومان است. با وجود ارزش بالای محصول نهایی، سهم درآمد و دستمزد بافندگان به اندازه ای نیست که بتواند جذابیت اقتصادی لازم را بوجود آورد. بنابراین، خیلی از بافندگان با مشکلات معیشتی مواجه می شوند و ادامه فعالیت در این حرفه را اقتصادی نمی دانند.
این شرایط نتایج مهمی به دنبال داشته است. نسل قدیمی بافندگان بتدریج درحال کاهش است و در مقابل، نسل جوان تمایل کمی برای ورود به این حوزه نشان داده است. جوانان اغلب به دنبال مشاغلی با درآمد سریع تر، امنیت شغلی بیشتر و شرایط کاری مطلوب تر هستند. اگر این روند ادامه پیدا کند، صنعت فرش ایران در آینده نه تنها با کاهش تولید، بلکه با خطر از دست دادن بخش مهمی از دانش و مهارت های سنتی نیز رو به رو خواهد شد.
بر این اساس، در تدوین نقشه راه صنعت فرش باید موضوع اقتصاد فرش بعنوان یک محور اساسی مورد توجه قرار گیرد. افزایش درآمد و بهبود وضعیت معیشتی بافندگان، ایجاد مشوق های اقتصادی، حمایت های دولتی، توسعه بیمه و تامین اجتماعی برای کنشگران این حوزه و همین طور ایجاد مسیرهای درآمدی پایدار می تواند انگیزه لازم را برای حفظ و جذب نیروی انسانی فراهم آورد.
در مجموع، آینده صنعت فرش ایران وابسته به تصمیم گیری های راهبردی و برنامه ریزی منسجم است. فرش ایرانی بازهم از ظرفیتهای گسترده ای برای حضور در بازارهای جهانی برخوردار است، اما استفاده از این ظرفیت ها نیازمند نگاه جامع، هماهنگ و مبتنی بر واقعیت های اقتصادی می باشد تا بتوان جایگاه تاریخی این هنر-صنعت پرارزش را احیا کرد.
به طور خلاصه این کاهش فقط ناشی از ضعف در هنر، مهارت یا استعداد کنشگران این حوزه نیست، بلکه ریشه آن را باید در نبود هماهنگی میان بخش های مختلف و فقدان یک راهبرد جامع و مشترک جست وجو کرد. طبیب زاده در این خصوص می گوید: به شکل مثال، بافت یک فرش شش متری حدود یک سال زمان نیاز دارد و قیمت غائی آن حدودا ۲۰۰ میلیون تومان است. جوانان اغلب به دنبال مشاغلی با درآمد سریع تر، امنیت شغلی بیشتر و شرایط کاری مطلوب تر هستند.
منبع: فقط سفر
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب