۴۰ درصد جنگلهای ایران از بین رفت

به گزارش فقط سفر به نقل از مهر، حامد یوسف زاده صبح یکشنبه در مراسم سی ونهمین سالگرد پروتکل مونترال (روز جهانی ازن) که به میزبانی اداره کل حفاظت محیط زیست اصفهان برگزار گردید، گفت: از سال ۱۳۴۳ که حدود ۱۸ میلیون هکتار جنگل داشتیم، امروز به حدود ۱۰.۵ میلیون هکتار رسیده ایم و در نیم قرن اخیر نزدیک به ۴۰ درصد مساحت جنگل های ایران کم شده است.
وی ضمن اشاره به این که ایران در حوزه تنوع زیستی یک استثنای نگران کننده است، افزود: از سال ۱۹۹۰ که جنگل زدایی در سطح جهانی تا حدود دو سوم کنترل شد، ما همچنان با سرعت بالا پوشش گیاهی خویش را از دست می دهیم.
عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس اشاره کرد: اگر تعریف واقعی جنگل با تاج پوشش بالای ۵۰ درصد را در نظر بگیریم، مساحت جنگل های واقعی کشور حدود ۱.۵ میلیون هکتار است که بخش قابل توجهی از آن هم کارکرد اکولوژیک خویش را از دست داده و زادآوری ندارد.

حدود ۸۰۰ متر از دامنه ارتفاعی جنگل های هیرکانی کاسته شده

یوسف زاده ضمن اشاره به پیش بینی های IPCC مبنی بر افزایش حداقل ۱.۵ درجه سانتی گراد دما پرسید: انسان می تواند سبک زندگی و ساخت وساز را تغییر دهد اما درخت ساکن چه باید بکند؟ درختان ۲ راه اصلی دارند؛ تغییر فنولوژی یعنی جابه جایی زمان گل دهی و رشد و دیگری سازگاری ژنتیکی برمبنای اصل بقای ژن های قوی تر است.
وی خاطرنشان کرد: تنوع زیستی، بیمه بقای اکوسیستم است اما در نهال کاری های ما پروتکل تنوع ژنتیکی رعایت نمی شود و اغلب از تعداد محدودی پایه مادری استفاده می نماییم.
یوسف زاده افزود: درختان در طول نسل ها بسمت ارتفاعات بالاتر مهاجرت می کنند اما ویلاسازی و شهرسازی این مسیر فرار را بسته است.
عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس ضمن اشاره به این که طی نیم قرن اخیر حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ متر از دامنه ارتفاعی جنگل های هیرکانی کاسته شده و جنگل های جلگه ای حدودا به صفر رسیده است، خاطرنشان کرد: زاگرس هم تا حد زیادی توان بازیابی اکوسیستمی خویش را از دست داده است.

دنیا پروژه ژنوم زمین را برای حفظ تنوع زیستی دارد

استاد دانشگاه تربیت مدرس به پروژه جهانی ژنوم زمین (Earth BioGenome Project) اشاره نمود و گفت: آمریکا، چین و بریتانیا ژنوم گونه های استراتژیک خویش را توالی یابی می کنند و گرایش تخصصی آفست ژنومیک شکل گرفته که پیش بینی می کند کدام ژن ها در مقابل تنش های آینده تاب آوری دارند.
یوسف زاده افزود: دانمارک در سال ۱۳۹۵ بذر گونه های شاخص جنگل های هیرکانی را جمع آوری و برای غنی سازی مصنوعی بانک ژن خود به اسکاندیناوی بُرد چون می دانست با افزایش دما شرایط اقلیمی مشابه هیرکانی در عرض های بالاتر ایجاد می شود. ما اما هنوز نمی دانیم چند تیپ ژنتیکی از بلوط داریم و کدام مقاوم تر است.
وی به تجربه نابودی شمشادهای هیرکانی اشاره نمود و گفت: کمتر از سه سال بر اثر هجوم پروانه و بیماری، این گونه حدودا از بین رفت. دلیل اصلی، اثر بنیان گذار ناشی از بهره برداری شدید در قرن نوزدهم برای کشتی سازی بود که تنوع ژنتیکی را بشدت کاهش داده بود. میلیاردها تومان هزینه شد اما موفقیتی حاصل نشد.

تغییر اقلیم قابل مدیریت است اگر داده داشته باشیم

یوسف زاده اشاره کرد: تغییر اقلیم واژه نگران کننده ای نیست اگر مجهز باشیم. لایه ازن در حال ترمیم است چون مدیریت مبتنی بر داده انجام شد.
استاد منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس اشاره کرد: جهان دارد تغییر اقلیم و تنوع زیستی را با داده مدیریت می کند اما ما هنوز دیتابیس نداریم.
یوسف زاده افزود: ایران ۲ نقطه داغ تنوع زیستی جهان را در خود جای داده هیرکانی و زاگرس اما این میراث به سادگی در حال از میان رفتن است.
وی خاطرنشان کرد: پیام من این است که تغییر اقلیم در حال مدیریت شدن است؛ مدیریتی مبتنی بر داده و ما هم باید پیش از رسیدن به آخرین درخت دیتابیس تنوع زیستی خویش را بسازیم و از تجربیات جهانی برای حفاظت پیشگیرانه استفاده کنیم.
استاد دانشگاه تربیت مدرس اضافه کرد: تنوع زیستی ایران سرمایه ملی است و نباید اجازه دهیم بدون داده و برنامه از دست برود.
به گزارش فقط سفر به نقل از مهر، ۲۵ شهریور برابر با ۱۶ سپتامبر روز جهانی ازن نامگذاری شده است. در سال ۱۹۸۷ در مونترال کانادا ۴۶ کشور جهان موافقت کردند که تولید و مصرف سی اف سی ها (CFCs) را طبق زمان بندی مشخص تا سال ۲۰۴۰ میلادی کم کم کاهش داده و حذف نمایند. این موافقت نامه به پروتکل مونترال شهرت دارد.
در حال حاضر ۱۹۸ کشور جهان همچون ایران عضو پروتکل مونترال هستند. ایران در سال ۱۹۹۰ به این معاهده جهانی پیوست.
سی اف سی ها یا کلروفلورکربن ها به طور گاز سرد کننده R-12 در صنایع یخچال سازی و گاز پف دهنده R-11 در صنایع اسفنج سازی مورد استفاده قرار می گیرد.
به طور خلاصه اد دانشگاه تربیت مدرس به پروژه جهانی ژنوم زمین (Earth BioGenome Project) اشاره نمود و عنوان کرد: آمریکا، چین و بریتانیا ژنوم گونه های راهبردی خویش را توالی یابی می کنند و گرایش تخصصی آفست ژنومیک شکل گرفته که پیشبینی می کند کدام ژن ها در مقابل تنش های آینده تاب آوری دارند. میلیاردها تومان هزینه شد اما موفقیتی حاصل نشد. در سال ۱۹۸۷ در مونترال کانادا ۴۶ کشور جهان موافقت کردند که تولید و مصرف سی اف سی ها (CFCs) را طبق زمان بندی مشخص تا سال ۲۰۴۰ میلادی کم کم کاهش داده و حذف نمایند.

به طور خلاصه وی اشاره کرد: تنوع زیستی، بیمه بقای اکوسیستم است اما در نهال کاری های ما پروتکل تنوع ژنتیکی رعایت نمی شود و اغلب از تعداد محدودی پایه مادری استفاده می نماییم. میلیاردها تومان هزینه شد اما موفقیتی حاصل نشد. سی اف سی ها یا کلروفلورکربن ها به صورت گاز سرد کننده R-12 در صنایع یخچال سازی و گاز پف دهنده R-11 در صنایع اسفنج سازی مورد استفاده قرار می گیرد. میلیاردها تومان هزینه شد اما موفقیتی حاصل نشد.